Na czym polega użytkowanie wieczyste gruntu?

Użytkowanie wieczyste jest prawem, które dotyczy ziemi. Jest pewnego rodzaju dzierżawą gruntu, która jest formą pośrednią między własnością, a prawem rzeczowym ograniczonym. Definicję użytkowania wieczystego reguluje kodeks cywilny, a także ustawa o gospodarce nieruchomościami. Jakie korzyści i wady niesie ze sobą posiadanie takiego prawa do gruntu?

14 lipca 1961 roku użytkowanie wieczyste zostało na stałe wprowadzone ustawą o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Władze PRL chciały wówczas posiadać kontrolę nad gruntami znajdującymi się w obrębie miast. Użytkowanie wieczyste było jedyną formą korzystania z gruntów miejskich aż do 1989 roku. Może być ono zawarte na maksimum 99 lat, ale też nie krócej jak na lat 40. Przez cały ten czas Skarb Państwa jest właścicielem gruntu.

Umowa użytkowania wieczystego zawierana jest zawsze w formie aktu notarialnego. Prawo jest również wpisywane do księgi wieczystej nieruchomości. Stroną nabywającą prawo od państwa może być każda osoba fizyczna, prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Prawem tym można handlować tak samo jak własnością do gruntu. Podlega ono także dziedziczeniu. Użytkownik wieczysty może stawiać budynki na tego rodzaju gruncie, do których ma pełne prawo własności. Ma również możliwość wnioskowania o przedłużenie prawa przed upływem 99 lat. Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego może odmówić użytkownikowi jedynie z powodu naruszenia ważnego interesu społecznego. Może również wypowiedzieć wcześniej umowę, jeżeli użytkowanie gruntu jest niezgodne z postanowieniami umowy. Pokazuje to tym samym pewne ryzyko egzekucji i wadę tejże konstrukcji prawnej dla obywateli.

Nabywając prawo użytkowania wieczystego należy liczyć się z dokonywaniem opłat rocznych, które są zdefiniowane ustawowo. Wynoszą one między 0,3-3% ceny nieruchomości w zależności od celu przeznaczenia gruntu oddanego w użytkowanie. Terminem płatności jest koniec marca każdego roku. Użytkowanie wieczyste można przekształcić w prawo własności. Daje taką możliwość ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku. Na jej mocy użytkownik wieczysty może złożyć wniosek o wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej przekształcenia prawa we własność. Oczywiście zasady tej ustawy nie podobają się samorządom terytorialnym, które tracą w ten sposób prawa własności nieruchomości.